Αποστολή στη Σιέρα Λεόνε και στην Λιβερία

2007

«Ό,τι και αν κάνουμε για εσάς, όλοι μαζί, θα είναι λιγότερο από ό,τι χρειάζεστε και λιγότερο από ό,τι αξίζετε» ήταν τα λόγια του Γιώργου Νταλάρα προς τους Λιβεριανούς πρόσφυγες στους καταυλισμούς τους οποίους επισκέφθηκε με την ιδιότητα του Πρεσβευτή Καλής Θέλησης της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες. Το ταξίδι στη Λιβερία και στη Σιέρα Λεόνε ήταν η πρώτη αποστολή εκτός συνόρων του Γιώργου Νταλάρα με αυτή την ιδιότητα και πραγματοποιήθηκε τον Φεβρουάριο του 2007. Συμμετείχαν επίσης ο επικεφαλής του γραφείου της Υπάτης Αρμοστείας στην Ελλάδα, Γιώργος Τσαρμπόπουλος, η σύζυγος του Γιώργου Νταλάρα και εθελόντρια της Ύπατης Αρμοστείας Άννα Νταλάρα και η υπεύθυνη του τομέα ενημέρωσης της Ύπατης Αρμοστείας Καίτη Κεχαγιόγλου.

Το ταξίδι στη Δυτική Αφρική ξεκίνησε στις 12 Φεβρουαρίου. Σκοπός της εξαήμερης αποστολής ήταν η επιτόπια παρατήρηση των συνθηκών διαβίωσης των προσφύγων και των εκτοπισμένων μετά τον καταστροφικό εμφύλιο πόλεμο. Στη Σιέρα Λεόνε η αντιπροσωπεία συνάντησε τον πρόεδρο της χώρας Dr. Αhmad Τejan Κabbah και ενημερώθηκε για τον τρόπο που η χώρα προσέφερε φιλοξενία σε 27.000 πρόσφυγες από γειτονικές χώρες και διευκόλυνε την επανένταξη των δικών της επαναπατριζόμενων προσφύγων. «Δεν είσαστε μόνοι και θα κάνουμε ό,τι περνάει από το χέρι μας, με τις λιγοστές μας δυνάμεις, για να σας στηρίξουμε», είπε ο Γιώργος Νταλάρας στους πρόσφυγες.

Το ελληνικό κλιμάκιο συνόδευσε ένα καραβάνι επαναπατρισμού 284 Λιβεριανών προσφύγων, οι οποίοι μεταφέρθηκαν στην περιοχή Λόφα. Μερικοί απ΄ αυτούς πατούσαν τη γη της πατρίδας τους ύστερα από δεκαπέντε χρόνια. Η ‘Υπατη Αρμοστεία βοήθησε τον επαναπατρισμό 90.000 Λιβεριανών προσφύγων και 329.000 εσωτερικά εκτοπισμένων. Ο Γιώργος Νταλάρας δεσμεύτηκε για την παροχή βοήθειας σε σχολεία και κλινικές που λειτουργούν, όπως περιγράφουν οι άνθρωποι που τα επισκέφτηκαν, «με υποτυπώδεις συνθήκες σε απομακρυσμένες περιοχές». Στη Μονροβία, πρωτεύουσα της Λιβερίας, η ελληνική αντιπροσωπεία συναντήθηκε με την υπουργό Δικαιοσύνης Φράνσις Τζόνσον Μόρις, που εκτελούσε και χρέη προέδρου της χώρας.

Γράφει ο Γιώργος Νταλάρας για την αποστολή:

Η ΖΩΗ ΤΟΥΣ ΕΝΑ ΠΟΤΗΡΙ ΝΕΡΟ

Το ταξίδι από το Φριτάουν, πρωτεύουσα της Σιέρα Λεόνε, μέχρι την αναχώρησή μας από τη Μονρόβια της Λιβερίας πέντε ημέρες μετά, είναι μια συγκλονιστική περιπέτεια. Εικόνες δυστυχίας και απόγνωσης… Ένας βίαιος και μακροχρόνιος εμφύλιος σπάραξε αυτές τις δύο χώρες της Δυτικής Αφρικής. Κατέστρεψε και τις λίγες υποτυπώδεις υποδομές. Το 70% του πληθυσμού ζει με ένα δολάριο την ημέρα, ενώ το προσδόκιμο της ηλικίας στη Σιέρα Λεόνε είναι και στη Λιβερία 42 χρόνια. Τα 15 τελευταία χρόνια η Σιέρα Λεόνε φιλοξένησε δεκάδες χιλιάδες πρόσφυγες. Τι ειρωνεία για τον πολιτισμένο κόσμο! Οι φτωχοί αγκάλιασαν τους φτωχούς και μοιράστηκαν μαζί τους το τίποτα.

Είναι αξιοθαύμαστη η προσπάθεια μιας από τις πιο φτωχές χώρες του κόσμου να προσφέρει αλληλεγγύη, γη και φιλοξενία σε 27.000 πρόσφυγες κυρίως της Λιβερίας. Χαμογελώ αμήχανα, αφού οι δικές μας βιομηχανικά αναπτυγμένες κοινωνίες σηκώνουν τείχη απέναντι σε αυτούς τους πρόσφυγες με τη δικαιολογία ότι δεν έχουν πόρους και δεν μπορούν να τους αντιμετωπίσουν.

Στους καταυλισμούς των Tobanda και Jembe στη Σιέρα Λεόνε η υποδοχή είναι συγκινητική. Για τα παιδάκια και για τις ευάλωτες ομάδες – αρρώστους, ανύπαντρες μητέρες και άτομα με αναπηρία – είναι μια ξεχωριστή ημέρα, όχι γιατί θα γνωρίσουν Πρέσβεις της Καλής Θέλησης, αλλά γιατί ελπίζουν ότι θα βρουν ανοιχτά αυτιά για να μεταφέρουν τα βάσανά, τις αγωνίες, τις προσδοκίες τους. Πολλοί από αυτούς ξεκινούν με τον εθελοντικό επαναπατρισμό στη Λιβερία το ταξίδι πίσω στην πατρίδα.

Ένα τέτοιο καραβάνι εθελοντικού επαναπατρισμού προσφύγων παραλάβαμε από την Κενέμα της Σιέρα Λεόνε για να περάσουμε στη Λιβερία, στην πατρίδα τους. Μια φάλαγγα από 25 φορτηγά, ένα ταξίδι μίας ημέρας που στην Ευρώπη θα το κάναμε σε δύο ώρες. Στο δρόμο, λάσπη, κόκκινη σκόνη, τα πρόσωπα των προσφύγων στα φορτηγά…

«Δεν υπάρχει τόπος σαν το σπίτι». Με αυτά τα πανό υποδέχτηκαν οι συγγενείς στα σύνορα της Λιβερίας αυτούς που γύριζαν στην πατρίδα ύστερα από 15 χρόνια. Και όταν φτάσαμε μεσημέρι, με 40 βαθμούς υπό σκιάν στο κέντρο υποδοχής Φόγια, τα παιδιά που βιάστηκαν να πηδήξουν από τα φορτηγά, οι φωνές τους, τα παιχνίδια τους μας έδωσαν την πρώτη ελπίδα. Οι πρόσφυγες εδώ καταγράφονται και γυρνάνε στα χωριά τους για να ξαναρχίσουν από το μηδέν.

Πήγαμε με τη Σάρα και τα δύο της παιδιά στο χωριό της. Ο άντρας της σκοτώθηκε στον πόλεμο. Όλα της τα πράγματα σε ένα μικρό σάκο. Εκεί, στα ερείπια της παλιάς καλύβας που ήταν το σπίτι της, προσπαθεί να ξαναχτίσει τη ζωή της από το μηδέν. Τώρα, σε περίοδο ειρήνης, τα φώτα της δημοσιότητας δεν είναι πια στραμμένα εδώ. Οι ανάγκες, όμως, των ανθρώπων παραμένουν και μας δεσμεύουν ηθικά είτε μέσω της Ύπατης Αρμοστείας ή άλλων ανθρωπιστικών οργανισμών είτε κατά μόνας.

Δεν μπορούμε να κάνουμε πολλά, μπορούμε όμως να μεταφέρουμε τα αιτήματά τους και τις αγωνίες τους, με τις λιγοστές μας δυνάμεις. Ένα ποτήρι δροσερό νερό είναι γι’ αυτούς ζωή.

Δημοσιεύματα: ”Καθημερινή”, ”ΤΑΧΥΔΡΟΜΟΣ”, ”HELLO”